Nawiewniki i wentylacja po wymianie okien: dlaczego szczelność bywa problemem

Po wymianie starej stolarki na nową w wielu domach pojawia się ten sam zestaw objawów: zaparowane szyby o poranku, wilgoć na ścianie za szafą, ciężkie powietrze w sypialni i czarne punkty w narożniku łazienki. Właściciele domów zgłaszają to zwykle jako wadę okien, tymczasem okna działają dokładnie tak, jak powinny. Zmieniło się coś innego: budynek stracił dopływ powietrza, którym oddychał przez poprzednie kilkadziesiąt lat.

Skąd dom brał powietrze przed wymianą okien

Stara stolarka drewniana z lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych była nieszczelna z natury. Przez luzy w przymyku, wysuszone uszczelki i szpary przy ościeżnicy powietrze wpływało do środka bez przerwy, także wtedy, gdy okna były pozamykane. Wentylacja grawitacyjna, czyli kanał w kominie z kratką w kuchni i łazience, miała z czego czerpać. Ciepłe powietrze uciekało kanałem do góry, a na jego miejsce wchodziło świeże przez okna.

Nowe okno z trzema uszczelkami i sprawnymi okuciami zamyka ten obieg. Kanał wentylacyjny nadal jest, ale nie ma czym oddychać. W skrajnych przypadkach ciąg się odwraca i kratka zaczyna wdmuchiwać powietrze do mieszkania zamiast je odprowadzać. Wilgoć wytwarzana codziennie przez mieszkańców, czyli gotowanie, kąpiele, pranie i sam oddech, zostaje w środku i skrapla się na najzimniejszej powierzchni, którą zwykle jest krawędź szyby.

Nawiewniki okienne: rozwiązanie tańsze niż przeróbka wentylacji

Najprostszym sposobem przywrócenia dopływu powietrza jest nawiewnik montowany w górnej części okna, w ramie skrzydła albo w ościeżnicy. To niewielki element, który wpuszcza do pomieszczenia kontrolowaną ilość powietrza, nie psując przy tym izolacji akustycznej ani wyglądu okna. W praktyce stosuje się trzy rodzaje.

Nawiewnik ciśnieniowy reaguje na różnicę ciśnień między wnętrzem a otoczeniem. Przy silnym wietrze przymyka się sam, dzięki czemu nie wychładza pokoju. Nawiewnik higrosterowany otwiera się w zależności od wilgotności powietrza w pomieszczeniu, więc pracuje intensywniej po kąpieli czy gotowaniu, a przycicha, gdy nikogo nie ma w domu. Nawiewnik ręczny ma zwykłą przesłonę, którą użytkownik przestawia sam, i sprawdza się tam, gdzie okno otwiera się rzadko, na przykład w pomieszczeniu gospodarczym.

Gdzie montować nawiewniki w domach, a gdzie nie ma to sensu

Nawiewniki umieszcza się w pomieszczeniach, w których ludzie przebywają, czyli w pokojach i sypialniach. Kratka wywiewna zostaje tam, gdzie powstaje wilgoć i zapachy, więc w kuchni, łazience i pomieszczeniu gospodarczym. Powietrze ma przepłynąć przez mieszkanie, dlatego pod drzwiami wewnętrznymi trzeba zostawić szczelinę albo zamontować kratkę przepływową. Bez tego nawiewnik w sypialni nie zadziała, gdy drzwi są zamknięte na noc.

W domach z wentylacją mechaniczną z odzyskiem ciepła nawiewniki są zbędne, a nawet szkodliwe, bo rozszczelniają obieg i psują bilans rekuperatora. Jeśli w budynku pracuje rekuperacja, szczelne okna są dokładnie tym, czego ten system potrzebuje.

Kondensacja na szybach w domach: kiedy to nie jest wada okna

Para wodna skrapla się na powierzchni, której temperatura spadła poniżej punktu rosy. Przy wilgotności względnej 60 procent i temperaturze pokojowej 20 stopni wystarczy, że powierzchnia ma około 12 stopni. Krawędź szyby przy ramce dystansowej jest zawsze najzimniejszym miejscem okna, więc to tam pojawia się pierwsza mgiełka. Zaparowanie od strony pomieszczenia jest sygnałem o nadmiarze wilgoci w powietrzu, a nie o rozszczelnieniu pakietu.

Zupełnie inaczej wygląda skroplina między szybami, czyli wewnątrz pakietu. Tego nie da się zetrzeć i to jest realna usterka, oznaczająca rozszczelnienie zespolenia. Trzeci przypadek, rosa na zewnętrznej stronie szyby o poranku, bywa mylnie zgłaszany jako wada, a w rzeczywistości świadczy o bardzo dobrej izolacyjności okna: szyba zewnętrzna nie jest dogrzewana od środka, więc zachowuje się jak dach samochodu na łące. Jeśli chcesz porównać parametry pakietów szybowych i sposób montażu, warto zacząć od przeglądu dostępnych systemów w ofercie na okna Ciechanów, gdzie widać różnice w budowie profilu i ramki.

Co zrobić, zanim wezwiesz serwis

Przed reklamacją warto wykonać kilka prostych czynności. Sprawdź ciąg w kanale wentylacyjnym, przykładając kartkę papieru do kratki: powinna przylgnąć. Odsuń meble od ścian zewnętrznych na kilka centymetrów, żeby powietrze mogło krążyć za szafą. Wietrz krótko i intensywnie, otwierając okno na oścież na kilka minut, zamiast trzymać je godzinami w pozycji uchylnej, bo uchył wychładza ościeże i sprzyja zawilgoceniu muru. Kup prosty higrometr i pilnuj, żeby wilgotność w domu mieściła się w przedziale od 40 do 60 procent.

Jeżeli po tych krokach problem wraca, przyczyna leży w wentylacji budynku, a nie w stolarce. Wtedy rozwiązaniem jest dobór nawiewników do konkretnych pomieszczeń, ewentualnie sprawdzenie drożności kanałów przez kominiarza. Dobrze jest ustalić to jeszcze przed zamówieniem okien, bo nawiewnik zamontowany fabrycznie w ramie kosztuje mniej niż nawiercanie gotowego, zamontowanego już profilu. Przy planowaniu wymiany warto omówić ten temat od razu podczas pomiaru, a bezpłatny pomiar i wycena to naturalny moment, żeby zdecydować, które okna dostaną nawiewniki i jakiego typu.

Nowe okna nie psują wentylacji, tylko obnażają jej stan. Dom, który dotąd wietrzył się przez nieszczelności, po wymianie stolarki potrzebuje zaplanowanego dopływu powietrza. Nawiewniki są najtańszym sposobem, żeby to naprawić, a decyzja o nich podjęta przed zamówieniem okien oszczędza późniejszych przeróbek i reklamacji, które nie mają szans na uznanie, bo nie dotyczą wady produktu.